W większości „cywilnych” silników z turbo/kompresorem, a i w tzw. usportowionych jednostkach zresztą też, inżynierowie zostawiają pewną rezerwę i nie udostępniają maksymalnych możliwych parametrów (moc/moment obr.). To zrozumiałe posunięcie, bo wyżyłowanie skróciłoby żywot jednostki bardziej, niż życzyłby sobie tego producent (na gwarancji lepiej, żeby nic się nie działo!), a w dodatku mogłoby utrudnić spełnienie norm czystości spalin. Tyle że nieznaczne (i umiejętne!) podniesienie parametrów doładowanej jednostki przekłada się na odczuwalną poprawę frajdy z jazdy, a jednocześnie nie obniża żywotności poszczególnych elementów zespołu napędowego.

Elektroniczna modyfikacja parametrów silnika z turbo/kompresorem (to właśnie ten słynny chiptuning!) odbywa się albo poprzez kabel i złącze diagnostyczne, albo – w trudniejszych przypadkach – na stole, po wyjęciu sterownika i otwarciu jego obudowy. Fachowiec zmienia: dawkę podawanego paliwa, kąt wyprzedzenia zapłonu (w dieslach – wtrysku), ciśnienie doładowania, a także maksymalne dopuszczalne obroty silnika. Efekt? Bez wymiany podzespołów mechanicznych da się bez problemu uzyskać przyrosty na poziomie 20-30 proc. Kusząca perspektywa, z której zresztą wiele osób korzysta, szczególnie gdy auto jest już po gwarancji. Gdy jednak dany pojazd jest jeszcze w okresie ochronnym, będzie trudniej.

W tym miejscu warto zaznaczyć, że niemal u każdego producenta ingerencja w centralkę sterującą pracą jednostki napędowej oznacza koniec gwarancji – jeśli nie całkowicie, to przynajmniej na zespół napędowy. Tyle że to „przynajmniej” to już na tyle dużo, że w praktyce wiele osób odpuszcza i nie ryzykuje. Czemu producenci nie pozwalają modyfikować samochodów? To proste – chodzi o pieniądze. Często jest bowiem tak, że jeden silnik występuje w kilku wersjach mocy, a za każdą „wyższą” trzeba w salonie dużo dopłacić. Jeżeli klient kupi najtańszą odmianę, a potem samym programem zbliży ją do tej najdroższej – czyli najmocniejszej – to dla producenta/dilera będzie to raczej kiepski interes. Zasada utraty ochrony gwarancyjnej obowiązuje jednak też wówczas, gdy dany silnik występuje tylko w jednej wersji mocy, a i tak zostanie podkręcony.

Boks kontra program

A zatem – kupujesz nowy samochód, a chcesz od razu dodać mu mocy? Masz dwa wyjścia. Pierwsze: działasz nieoficjalnie, czyli czekasz, aż silnik się dotrze i kupujesz tzw. powerbox (dodatkowe urządzenie wpinane przed centralkę i modyfikujące jej ustawienia), lub zlecasz modyfikację oprogramowania sterującego dobrej zewnętrznej firmie zajmującej się chiptuningiem. Wszystko pięknie, ale tylko do chwili, gdy trzeba jechać na przegląd albo zgłosić usterkę w ramach gwarancji. W tej sytuacji musisz, niestety, kombinować i pamiętać o tym, że skrupulatny serwis dilerski nie da się łatwo oszukać. Do niedawna „bezpieczne” były powerboxy, gdyż po ich wypięciu z układu na dobrą sprawę nie dało się stwierdzić oszustwa.

Dziś jest inaczej, bo auta często mają na pokładzie internet i na bieżąco przekazują parametry pracy silnika do firmowych serwerów – czyli inwigilacja w pełni. Inna sprawa, że powerboxy z reguły się do niczego nie nadają i potrafią narobić wiele szkód (zmiana parametrów „na siłę”, bez uwzględnienia stanu jednostki), a te w miarę sensowne – programowane na hamowni – kosztują tyle, co prawdziwy chiptuning. Jeżeli zdecydowałeś się nie na powerbox, lecz na modyfikację oprogramowania, też musisz mieć się na baczności, gdyż dziś serwisy dilerskie zaczynają od sprawdzenia wersji software’u. Zwłaszcza gdy turbodoładowany samochód przyjeżdża w okresie gwarancji z usterką dotyczącą któregoś z elementów układu napędowego.

Szansa, że „oszustwo” się nie wyda, jest coraz mniejsze. Jeśli przed wizytą w warsztacie wrócisz do tunera i wgrasz fabryczne oprogramowanie, to musisz liczyć się z tym, że i to się nie uda – coraz więcej aut ma w centralce sterującej ukrytą funkcję zliczania operacji zmiany oprogramowania. Żeby ją obejść, fachowiec od tuningu będzie musiał wyjąć sterownik na stół i rozkleić go, a to uważny serwisant z ASO też bez problemu wykryje. No i wspomniana kwestia łączności ze światem – jeżeli samochód w jakiś sposób zdalnie zaraportował do dilera o nietypowych parametrach pracy, to żaden trud nie pomoże i gwarancji nie będzie.